การดึงกระดูกสันหลังทางกายภาพบำบัด (Traction)
คือ การใช้แรงดึงกระทำต่อกระดูกสันหลัง ส่วนคอ (Cervical) หรือส่วนเอว (Lumbar) เพื่อแยกข้อต่อออกจากกัน ลดแรงกดทับ และยืดเนื้อเยื่อรอบๆ ซึ่งเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมากในกลุ่มผู้มีอาการปวดหลังหรือปวดคอร้าวลงแขน/ขา
1. Traction ช่วยอะไรได้บ้าง?
กลไกหลักของเครื่องดึงหลังคือการสร้างสภาวะ Negative Pressure ภายในหมอนรองกระดูก ซึ่งส่งผลดีต่อร่างกายดังนี้
- ลดการกดทับเส้นประสาท: ช่วยขยับข้อต่อให้กว้างขึ้น ทำให้หมอนรองกระดูกที่ปลิ้นออกมา (Herniated Disc) ถูกดึงกลับเข้าที่ หรือลดการเบียดทับเส้นประสาท
- ผ่อนคลายกล้ามเนื้อ: แรงดึงที่สม่ำเสมอช่วยลดอาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อหลังและคอ (Muscle Spasm)
- เพิ่มการไหลเวียนโลหิต: ช่วยให้เลือดนำสารอาหารและออกซิเจนไปเลี้ยงบริเวณที่บาดเจ็บได้ดีขึ้น ลดกระบวนการอักเสบ
- เพิ่มความยืดหยุ่น: ช่วยยืดเอ็นและเนื้อเยื่ออ่อนรอบๆ ข้อต่อที่ยึดติด
- ลดอาการปวดร้าว: บรรเทาอาการปวดที่ร้าวลงแขน (ในกรณีคอ) หรือร้าวลงขา/ชาเท้า (ในกรณีหลัง)
2. ข้อห้ามในการดึงหลัง (Contraindications)?
ไม่ใช่ทุกคนที่สามารถดึงหลังได้ หากมีสภาวะดังต่อไปนี้ ห้ามทำโดยเด็ดขาด เพราะอาจเกิดอันตรายรุนแรง
- กระดูกหักหรือร้าว (Fracture): ในบริเวณที่จะดึง
- ความไม่มั่นคงของกระดูกสันหลัง (Spinal Instability): เช่น กระดูกเคลื่อนขั้นรุนแรง (Spondylolisthesis)
- โรคกระดูกพรุนรุนแรง (Severe Osteoporosis): เสี่ยงต่อกระดูกหักจากแรงดึง
- มีการติดเชื้อหรือเนื้องอก: บริเวณกระดูกสันหลัง (Infection or Tumor)
- โรคระบบหลอดเลือด: เช่น ผู้ที่มีปัญหาหลอดเลือดแดงบริเวณคออุดตัน (Vertebrobasilar Artery Insufficiency)
- ภาวะหลังผ่าตัดใหม่ๆ: ที่ยังแผลไม่สนิทหรือกระดูกยังไม่เชื่อมกันดี
3. ข้อควรระวัง (Precautions)?
- ต้องทำภายใต้การดูแลของนักกายภาพบำบัดอย่างใกล้ชิด
- ผู้หญิงตั้งครรภ์โดยเฉพาะการดึงหลัง: เพราะสายรัดจะกดทับบริเวณหน้าท้อง
- โรคประจำตัวบางอย่าง: เช่น ความดันโลหิตสูงรุนแรง หรือโรคหัวใจ (การดึงอาจทำให้ความดันเปลี่ยนฉับพลัน)
- อาการ "Centralization": หากดึงแล้วอาการปวดกระจายออกไปยังส่วนปลาย (แขน/ขา) มากขึ้น ต้องหยุดทันที
- ความกลัวหรือวิตกกังวล: หากผู้ป่วยเกร็งต้านเครื่อง แรงดึงอาจทำให้กล้ามเนื้ออักเสบเพิ่มขึ้น
สรุปขั้นตอนการรักษา
- ตรวจร่างกาย: นักกายภาพบำบัดเป็นผู้ตรวจวินิจฉัย ประเมินอาการว่าเหมาะกับการดึงหรือไม่
- จัดท่าทาง: นอนหงายหรือนอนคว่ำตามสภาพอาการ และรัดเข็มขัดประคอง (Harness)
- ตั้งค่าเครื่อง: กำหนดน้ำหนักที่ใช้ดึง (มักเริ่มจาก 1/4 หรือ 1/3 ของน้ำหนักตัวสำหรับหลัง) และระยะเวลา (ประมาณ 15-20 นาที)
- พักหลังดึง: เมื่อเสร็จแล้วควรนอนพักสักครู่เพื่อให้ร่างกายปรับตัวก่อนลุกขึ้น
ข้อแนะนำ: การดึงหลังเป็น "เครื่องมือหนึ่ง" ของการรักษาโรค-อาการ ควบคู่กับเทคนิค และเครื่องมืออื่น และการออกกำลังกายสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว เพื่อป้องกันไม่ให้อาการกลับมาเป็นซ้ำ